Anatomie van het oog
Op onderstaande site's wordt de anatomie, ofwel
bouw van het oog uitgelegd:
Applanatie tonometrie
Applanatie tonometrie is de "gouden standaard" voor het meten van de
oogdruk binnen de oogheelkunde.
Het oog wordt d.m.v. een druppeltje verdoofd. Vervolgens wordt er een gele kleurstof (fluoresceine) in het oog gedruppeld waarna er een blauw lampje tegen het oog wordt geplaatst.
Aan de hand van de druk die het lampje moet geven aan het oog wordt de oogdruk afgelezen.
Anel test
Met de anel test wordt de
doorgankelijkheid van het traanwegkanaal getest. Hierbij wordt er met een stomp naaldje water in de traanpuntjes gespoten. Waneer het water in de keel-neus holtje terecht komt kan het worden doorgeslikt en is het kanaal open.
Deze test wordt veelal gedaan bij traanklachten om te kijken of er een indicatie is voor een ingreep ivm verstopping van de traanwegen.
BUT Meting
Een BUT meting wordt gedaan indien het vermoeden bestaat dat er sprake is van
droge ogen. De afkorting staat voor "break-up-time", ofwel het openbreken van de traanfilm. Voor de test wordt er een kleurstof
fluoresceïne in het oog gedaan. Na een aantal keer knipperen is de kleurstof verdeeld over het oog en vermengd met het
traanvocht. Het oog wordt beschenen met blauw licht. Overal waar kleurstof zit is een groene kleur te zien. Op de plaatsen waar geen kleurstof zit is een donkere kleur te zien. Hier is de traanfilm onderbroken, ofwel open gebroken. Indien dit binnen 5 seconden ontstaat is er sprake van een droog oog.
- Droge ogen - Gezondvgz advies over gezondheid & levensstijl
- - Gezond VGZ
Biometrie
Biometrie, ofwel
lensmeting, wordt gedaan als de eigen ooglens vervangen wordt door een kunststof exemplaar. Deze nieuwe lens heeft een bepaalde sterkte nodig die per persoon verschilt. Er zijn twee manieren van biometrie. De
ultrasonografie (USG) ook wel
A-scan waarbij een soort pen tegen het oog wordt geplaatst en d.m.v. geluidsgolven de berekening wordt gedaan en de
IOL Master een nieuw geautomatiseerd apparaat die een berekening doet zonder dat er direct contact is met het oog.
Echo / B-scan
Met behulp van een B-scan wordt een
dwarsdoorsnede van het oog gemaakt. Door middel van
geluidsgolven ofwel ultrasound worden de structuren van het oog in beeld gebracht. Dit onderzoek wordt gedaan als er op andere manieren geen goed beeld van het inwendige oog verkregen kan worden. Ook wordt het toegepast bij de controle van moedervlekken (neavus) of goedaardige tumoren in het oog.
ERG
Een
ERG (Elektroretinogram) is een meting van de signalen van het oog zelf, met name van het in het oog gelegen netvlies (retina).
Voor het ERG- onderzoek worden beide ogen gedruppeld met een pupilverwijdende druppel en een verdovings druppel.
Er worden vervolgens in de onderoogleden zeer dunnen draadjes aangebracht en naast beide ogen en op het voorhoofd worden elektroden aangebracht.
In een donkere kamer wordt een bol gedraaid waaruit witte lichtflitsen komen om de functie van de staafjes te testen en daarna wordt de bol verlicht met lichtfitsen om de functie van de kegeltjes te testen.
Fundusscopie
Fundusscopie, ofwel
oogspiegelen is het bekijken van de binnenkant van het oog, het netvlies. Hierbij wordt gekeken naar o.a. de bloedvaten en de oogzenuw.
FDT onderzoek
Een FDT onderzoek is een screeningsvariant van gezichtsveld onderzoek (perimetrie). De afkorting staat voor "Frequency Doubling Technology".
FAG
Tijdens het
fluorescentie onderzoek (FAG)worden de bloedvaten van het netvlies (retina) en het vaatvlies (chorioidea) van het oog met een contrastvloeistof beter zichtbaar gemaakt. Het doel hiervan is het stellen van de diagnose en/of het mogelijk maken van een eventuele behandeling. Bij het fluorescentie- onderzoek wordt gebruik gemaakt van contrastvloeistoffen die oplichten wanneer zij met licht van een bepaalde kleur worden verlicht.
Gonioscopie
Gonioscopie is het
beoordelen van de kamerhoek. Dit is van belang op te kunnen vaststellen om welke
vorm van glaucoom het gaat. Met name moet er onderscheid gemaakt worden in een open kamerhoek glaucoom of een gesloten kamerhoek glaucoom. Bij deze methode wordt, na verdoving van het hoornvlies met oogdruppels, een speciaal contactglas op het oog gezet en vervolgens kan met behulp van de microscoop via een spiegel in dit contactglas de kamerhoek worden bekeken.
Ishihara test
Met de Ishihara test wordt het vermogen om
kleuren te zien getest. In een patroon van gekleurde bolletjes wordt een cijfer getoont. Wanneer iemand een goed kleurenzien heeft, is dat cijfer zonder moeite te zien. Wanneer er sprake is van een kleurenzien stoornis of kleurenblindheid worden de cijfers niet of anders waargenomen.
Iriscopie
Nerve Fiber Analyser GDx
De nerve fiber analyser is een meetapparaat dat de
dikte van de zenuwvezellaag van het netvlies meet. De dikte van de oogzenuw wordt door middel van foto's en diagrammen weergegeven. Om de dikte van de oogzenuw te meten wordt het netvlies beschenen met gepolariseerd licht. De vertraging van het door het netvlies gereflecteerde licht geeft informatie over de dikte van de oogzenuw.
Deze informatie is belangrijk voor het vroeg opsporen van glaucoom.
Orthoptisch onderzoek
Een orthoptisch onderzoek wordt gedaan door de orthoptist. Deze is gespecialiseerd in de
samenwerking tussen de ogen en de
werking van de oogspieren. Klachten waarmee je naar een orthoptist gaat kunnen zijn scheelzien (strabismus), een lui oog (amblyopie) en dubbelzien (diplopie). Tijdens het onderzoek wordt o.a. gekeken naar gezichtsscherpte (visus), oogstand, oogbewegingen en binoculair zien. Jonge kinderen komen tegenwoordig standaard eerst bij een orthoptist voor een brilmeting voordat ze door een oogarts gezien worden of een bril laten maken bij de opticien.
OCT
OCT (optical coherence topography) is een nieuwe methode waarbij gebruik wordt gemaakt van infrarood licht. Hiermee kan een
doorsnede gemaakt worden van de structuren in het oog. Het apparaat heeft meerdere toepassingen maar wordt tot op heden vooral gebruikt voor macula aandoeningen.
Perimetrie / GVO
Pachymetrie
Pachymetrie is het
meten van de hoornvliesdikte. Dit is van belang voor glaucoomscreening. Indien een hoornvlies dikker is als gemiddeld, is de gemeten oogdruk vaak hoger dan de werkelijkheid. Daar tegenover staat dat bij een dun hoornvlies de druk vaak te laag gemeten wordt. De dikte van het hoornvlies is aangeboren. Het meten hiervaan geeft alleen extra informatie over hoe de gemeten oogdruk geïnterpreteerd moet worden. Pachymetrie wordt ook toegepast in de
refractiechirurgie om te bepalen of het oog bijvoorbeeld gelaserd kan worden zodat een bril of contactlenzen niet meer nodig zijn. Voor de meting wordt het oog verdoofd waarna het apparaat kort tegen het oog wordt gehouden voor de meting.
Subjectieve oogmeting
Een subjectieve oogmeting is een meting waarbij de refractie afwijking van het oog en de daarbij
benodigde brilsterkte wordt bepaald.
Bij een subjectieve oogmeting gaat de opticien etc... af op de antwoorden van de patient/klant om tot een eindresultaat te komen.
Skiascopie
Skiascopie is een
objectieve oogmeting. Er wordt met een lampje (skiascoop) in het oog geschenen. Daardoor ontstaat een reflex. Aan de hand van het soort reflex dat wordt waargenomen worden en glaasjes (skialatten) voor het oog gehouden om de reflex te neutraliseren. Hierdoor kan de uiteindelijke refractie afwijking en
benodigde brilsterkte bepaald worden.
De patient/klant hoeft hierbij niets te zeggen. Deze techniek is vooral geschikt voor jonge kinderen en in gevallen van gebrekkige communicatie mogelijkheden.
Spleetlamp onderzoek
De spleetlamp is een microscoop waarmee naar de
voorste delen van het oog kan worden gekeken, zoals het hoornvlies, de iris en de ooglens. Ook wordt hier altijd gebruik van gemaakt bij een contactlens aanpassing of controle.
Shirmer test
Het oog wordt bevochtigd door middel van traanvocht. Waneer de productie daarvan niet genoeg is of de kwaliteit niet voldoende kunnen er klachten als droge ogen ontstaan. D.m.v. de shirmertest wordt de
productie van het traanvocht gemeten d.m.v. kleine papieren strookjes die gedurende een paar minuten aan het ooglid worden gehangen.
Stereo test
Tonopen
Een tonopen is een apparaatje dat lijkt op een pen waarmee de oogdruk gemeten wordt. Het oog wordt door middel van een druppeltje verdoofd, waarna de pen zachtjes tegen het oog gehouden wordt. De druk wordt vervolgens automatisch gemeten.
VEP
Bij het zien worden elektrische signalen in het oog opgewekt en naar het ziencentrum in de hersenen gezonden. Door middel van elektroden kan men deze signalen opvangen, versterken en vastleggen. Deze meting wordt
'elektrofysiologie van het oog en oogzenuwbaan' genoemd.
Tijdens een
VEP (Visually Evoked Potentials) onderzoek worden er elektroden op het hoofd aangebracht en kijkt u naar een tv met blokpatroon. Deze worden steeds kleiner, door de signalen van de elektroden op te vangen wordt de functie van de oogzenuwbaan in kaart gebracht.
